Świeżość
Jak rozpoznać świeżość produktów na targu
Ocena świeżości produktów na targu jest umiejętnością, którą nabywa się przez doświadczenie, ale podstawowe wskaźniki można poznać i stosować od pierwszej wizyty. Produkty sezonowe, kupowane od lokalnego producenta, mają zazwyczaj inny wygląd niż te same artykuły sprowadzane z odległych regionów – nie jest to wada, ale cecha odróżniająca towar świeży od długo transportowanego.
Warzywa – ogólne zasady
Podstawowe wskaźniki świeżości warzyw:
- Turgidność – warzywa liściaste (sałata, szpinak, jarmuż) powinny być sprężyste. Wiotkie, opadające liście świadczą o odwodnieniu po zbyt długim przechowywaniu.
- Barwa – intensywna, jednolita barwa jest zazwyczaj dobrym znakiem. Brązowienie na krawędziach liści, żółknięcie u nasady pędów lub odbarwienia to sygnały ostrzegawcze.
- Zapachu – pomidor z lokalnej uprawy w sezonie ma wyraźny, charakterystyczny zapach. Brak zapachu przy pomidorze jesienią lub zimą świadczy o sorcie szklarniowym, a nie o braku świeżości.
Pomidory
Pomidor dojrzały na krzewie ma jednolitą, intensywną barwę bez zielonego kołnierza przy szypułce, jest sprężysty (nie miękki) i wydziela charakterystyczny zapach przez skórkę. Biały lub różowy odcień wokół nasady szypułki wskazuje na zerwanie przed dojrzeniem i dojrzewanie w transporcie.
Ogórki
Świeży ogórek jest twardy po naciśnięciu w całej długości, szypułka jest twarda i zielona (nie uschnięta), skórka ma intensywny zielony kolor bez żółtych plam.
Ziemniaki
Ziemniaki nowe mają cienką, łatwo ścierającą się skórkę. Ziemniaki stare z grubą skórką – o ile bez plam, zielonych przebarwień (solanina) i bez kiełków – mogą być równie dobrej jakości. Zielone przebarwienia należy wyciąć z dużym marginesem.
Owoce – kategorie
Owoce miękkie (truskawki, maliny, śliwki)
Owoce miękkie szybko tracą świeżość. Sygnały alarmowe: sok przeciekający przez opakowanie, zapach fermentacji, pojawienie się pleśni przy nasadzie. Truskawki świeże mają intensywny zapach nawet z odległości, dojrzałą czerwoną barwę i zieloną szypułkę.
Owoce twarde (jabłka, gruszki)
Jabłko świeże jest twarde. Po naciśnięciu nie powinno „puścić" pod palcem. Matowa, woskowa powłoka na powierzchni jest naturalna i nie jest wadą (jabłka produkują własny woskowity nalot). Lśniąca skórka po woskowaniu przemysłowym może być oznaką długiego przechowywania.
Ryby i owoce morza na targu
Na polskich targach rybnych (np. halach targowych w nadmorskich miastach) świeżość ryby ocenia się przez kilka wskaźników:
- Oczy – świeża ryba ma wypukłe, jasne, przezroczyste oczy. Oko mętne, zapadnięte lub pokryte białym nalotem wskazuje na starszy towar.
- Skrzela – powinny być intensywnie czerwone lub różowe, błyszczące, bez nieprzyjemnego zapachu.
- Zapach – świeża ryba pachnie morzem lub słodką wodą, nie amoniakiem ani kwaśno.
- Ciało – mięso świeżej ryby jest sprężyste – po naciśnięciu palcem wróca do kształtu.
Nabiał – sery i jaja
Jaja sprzedawane na targu przez rolnika powinny mieć na skorupce widoczny stempel z kodem producenta (lub klasą) – to wymagane polskim prawem. Brak stempla nie jest automatycznie zakazany przy sprzedaży bezpośredniej przez rolnika, ale w takim przypadku warto zapytać o datę zniesienia.
Ser twarogowy (biały) powinien mieć jednolitą białą lub kremową barwę, bez brązowych plam i bez zapachu kwaśno-fermentacyjnego przekraczającego normalną kwasowość twarogu.
Zewnętrzne źródła: